ЕУ воведе нов систем за контрола на граничните премини за граѓаните на земјите надвор од Шенген зоната,. Тоа значи дека по Балканот би можело да предизвика застој на границите со Србија, Босна и Херцеговина и Црна Гора, Бугарија, Грција Италија.
Ова го означува почетокот на Системот за влез/излез (EES) на Европската Унија, кој дигитално ги евидентира податоците за влезот и излезот на таканаречените државјани на трети земји и го заменува претходното рачно печатирање на пасошите. Системот се воведува во сите земји од Шенген зоната, како и во Исланд, Лихтенштајн, Норвешка и Швајцарија, додека Ирска и Кипар не се дел од системот.
Системот го евидентира времето и местото на влез и излез на државјани на трети земји со дозвола за краткорочен престој, го пресметува преостанатиот дозволен период на престој и собира биометриски податоци – фотографија од лицето и отпечатоци од прсти. Децата под 12 години се ослободени од земање отпечатоци од прсти.
При последователните пристигнувања, идентитетот се потврдува со споредување на постоечката фотографија од системот со сликата од патниот документ, што ја забрзува контролата
Системот ќе се применува на сите меѓународни гранични премини. Првично, регистрацијата на EES ќе биде достапна минимум четири часа на ден, постепено продолжувајќи до 24-часовно работење во период од шест месеци. Ќе бидат одредени посебни EES ленти за патници од трети земји, но во шпицот системот ќе работи во сите ленти.
Покрај EES, Хрватска воведува и Национална програма за олеснување (NPO) за патници од трети земји кои често ја преминуваат границата и не претставуваат безбедносен ризик. Учесниците во NPO ќе можат да поминат побрзо бидејќи нема да се врши ново биометриско скенирање при повторен влез – системот ќе ја спореди фотографијата од патниот документ со онаа што веќе е зачувана во EES.
Подготвеноста на земјите-членки варира. „Индипендент“ објави дека само Естонија, Луксембург и Чешка од денес целосно ќе го имплементираат EES. Германија ќе го воведе само на аеродромот во Диселдорф, Италија во Рим и Милано еден ден подоцна, додека Шпанија ќе го тестира системот само на еден лет до Мадрид.
Целосната имплементација на EES е услов за почеток на воведување на друго правило за влез на државјани од трети земји во ЕУ – Европскиот систем за информации и овластување за патување (ETIAS).
Ова е електронско овластување за влез во Шенген зоната, слично на американскиот ESTA систем, кој треба да се воведе следната година. Пред пристигнувањето, државјаните на трети земји ќе треба да пополнат онлајн формулар, да платат 20 евра и да чекаат одобрување. На оние кои нема да го сторат тоа нема да им биде дозволено да се качат на летот и нема да им биде дозволено да влезат во европската зона на слободно движење.
